ROCHELLE JUNİOR

Süveyda – Suriye'nin Süveyda kentinde, Temmuz 2025 katliamlarının ardından yaşanan toplumsal dönüşüm, kamusal yaşamın birçok alanına yansıdı. Bu dönüşümün en dikkat çekici yönlerinden biri ise kadınların yerel yönetim ve toplumsal çalışmalardaki artan varlığı oldu. Yerel meclisler ve mahalle komitelerinde kadınların katılımı bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaşırken, bazı bölgelerde kadın üyelerin oranı toplam üyelerin yarısını aştı.

Kadınların bu görünür rolü, Süveyda kenti ve çevresinin güvenliğinin büyük ölçüde gençler tarafından üstlenilmesiyle daha da güç kazandı. Bu süreçte kadınlar, yerel toplum içinde daha fazla sorumluluk üstlenerek hizmet, insani yardım ve örgütlenme çalışmalarının yürütülmesinde aktif görev aldı.

Kadınların üstlendiği bu rol, kentte toplumsal ortaklık ve dayanışma anlayışının güçlenmesine katkı sunarken, olağanüstü dönemlerde yerel girişimlere öncülük etme ve karar alma süreçlerine katılma konusundaki kapasitelerini de bir kez daha ortaya koydu.

Mahalle komitelerinde kadınların eşi görülmemiş temsil

Süveyda kentindeki mahalle komitelerinde görev alan kadınlardan avukat Rim El-Muheytavi, kentin içinden geçtiği olağanüstü koşulların kadınların toplumsal yaşamın farklı alanlarında daha etkin rol üstlenmesini zorunlu kıldığını belirterek, bu rolün artık bir tercih ya da ayrıcalık değil, dönemin gerekliliklerinin dayattığı bir zorunluluk haline geldiğini söyledi.

Rim El-Muheytavi, mahalle komitelerinde son dönemde yenilenme ve yeniden yapılanma süreci yaşandığını, bunun da kadınların saha çalışmalarında ve karar alma mekanizmalarında daha fazla yer almasına olanak sağladığını ifade etti. Kadınların temsil oranının, önceki yıllara kıyasla belirgin biçimde arttığını ve geçmişte sınırlı kalan katılımın önemli ölçüde güçlendiğini dile getirdi.

Rim Rim El-Muheytavi'ye göre kadınlar, önceki dönemlerde gerek mahalle düzeyinde gerekse genel olarak yerel toplum içinde kamusal alanda yeterince temsil edilmiyordu. Ancak son süreç, kadınların liderlik etme, planlama yapma, uygulama süreçlerini yürütme ve yeni girişimler başlatma konusundaki yetkinliklerini açık biçimde ortaya koydu.

Rim El-Muheytavi, kadınların çok sayıda gencin kentin ve çevresinin güvenliğini sağlama görevini üstlendiği bir dönemde, mahallelerin yönetiminde, hizmet ve insani yardım girişimlerinin örgütlenmesinde doğrudan görev aldığını belirtti.

 Başlangıçtaki zorluklar ve toplumun güvenini kazanmak

Yerel hizmet ekibinde idari koordinasyon görevini üstlenen Rim El-Muheytavi, ekibin çalışmalarının ilk dönemlerinde toplumda çekinceler ve yaptıkları işin niteliğine ilişkin soru işaretleriyle karşılaştıklarını söyledi. Ekibin, somut sonuçlar elde edip edemeyeceğinin sürekli sorgulandığını belirten Rim El-Muheytavi, toplumun kendilerini yakından takip ettiğini, ancak sahada elde edilen sonuçların kadınlara yönelik bakış açısını değiştirdiğini ve zamanla yerini mahalle sakinlerinin desteği ile memnuniyetine bıraktığını ifade etti.

Ekip, sınırlı bireysel girişimlerin ardından çalışmalarını geçen yıl şubat ayının ortalarında daha örgütlü bir şekilde başlattı. İlk etapta yaşlılara, hareket etme imkanı bulunmayanlara ve kendilerine bakacak kimsesi olmayan kişilere ulaşmaya odaklandı. Çalışmalar kapsamında ev ziyaretleri gerçekleştirildi, insani ve sağlık durumları değerlendirildi, ilaç ile tıbbi ve hemşirelik malzemeleri temin edildi, ayrıca evde tedavi gören hastaların takibi yapıldı. Ekipte gönüllü olarak görev yapan yedi hemşire, evlerinde sağlık hizmetine ihtiyaç duyan kişilere bakım sunuyor.

Psikolojik ve sosyal destek de çalışmaların bir parçası

Ekip yalnızca sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmadı; psikolojik danışmanlık, psikoloji ve sosyoloji alanlarında uzman kişiler de çalışmalara dahil edildi. Bu uzmanlar, sosyal ve psikolojik duruma ilişkin verileri toplayarak ihtiyaç analizleri yaptı. Bu çalışmalar sayesinde, özellikle yaşlılar ve kırılgan gruplar başta olmak üzere, yardım talep etme ya da iletişim kurma imkânı bulunmayan kişilere ulaşıldı. Böylece ihtiyaç duydukları destek sağlanırken, kendilerine yardımcı olabilecek kurum ve kişilerle de bağlantıları kuruldu.

Rim El-Muheytavi, küçük çaplı başlayan girişimin zamanla mahalle sakinlerinden geniş destek gördüğünü, bu desteğin en önemli ayağını ise mahallede yaşayan kadınların oluşturduğunu belirtti. Kadınlar, mahalle sakinlerinin katkılarıyla bir toplum dayanışma fonu kurdu. Bu fonun amacı, hizmet ve sağlık alanındaki girişimler için gerekli kaynakları sağlamak ve ekibin takip ettiği insani vakaların ihtiyaçlarının bir bölümünü, mevcut imkanların sınırlılığına rağmen karşılayabilmek.

Mahalle içinde sağlık noktası kurulması hedefleniyor

Ekibin üzerinde çalıştığı projelerden biri de mahalle içinde bir sağlık noktası kurmak. Bu proje sayesinde mahalle sakinlerinin temel sağlık hizmetlerine daha kolay ulaşabilmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra öğrenciler, kadınlar ve çiftçilere yönelik psikolojik destek projeleri üzerinde de çalışılıyor. Halen planlama ve hazırlık aşamasında bulunan bu girişimlerin önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi amaçlanıyor.

Rim El-Muheytavi, son dönemde elde edilen en önemli kazanımlardan birinin mahalle komiteleri, yerel ekipler ve toplumdaki etkin kişiler arasındaki iletişim ve iş birliğinin güçlendirilmesi olduğunu belirtti. Gerçekleştirilen geniş katılımlı toplantıların deneyim paylaşımına ve mevcut girişimlerin tanıtılmasına imkan sağladığını ifade eden Rim El-Muheytavi, bu toplantılar sayesinde daha önce yeterince bilinmeyen birçok çalışma ve projenin görünür hale geldiğini, bunun da çalışmaların koordinasyonunu güçlendirdiğini ve öncelikli ihtiyaçlara yönlendirilmesini kolaylaştırdığını söyledi.

Toplumsal dayanışma yerel çalışmaların temelini oluşturuyor

Farklı kurum ve ekipler arasında kurulan iş birliği sayesinde, mahalle sakinleri mevcut hizmetler hakkında daha kolay bilgi sahibi oldu. Bunlar arasında bazı yerel kurumlar tarafından düşük ücretle ya da ücretsiz sunulan sağlık ve tedavi hizmetleri de yer alıyor. Bu iş birliği aynı zamanda, masrafları karşılayamayan aile ve bireylere destek olmak amacıyla toplumsal dayanışma girişimlerinin de güçlenmesini sağladı. Böylece Süveyda'da son dönemde öne çıkan iş birliği ve dayanışma ruhu somut bir modele dönüştü.

Rim El-Muheytavi, sözlerini şu değerlendirmeyle tamamladı:

"Kadınların mahalle komiteleri ve yerel girişimlerde üstlendiği rol, yalnızca olağanüstü koşulların ortaya çıkardığı geçici bir durum değildi. Bu deneyim, kadınların sorumluluk üstlenme, kamusal işlerin yönetimine etkin biçimde katılma ve topluma hizmet etme konusundaki yetkinliğini açık biçimde ortaya koydu."