Haber Merkezi - İran’daki Hacı Nasreddin Tusi Üniversitesi’nin disiplin komiteleri son günlerde çok sayıda öğrenciyi ifade vermek ve haklarında disiplin dosyası oluşturmak amacıyla çağırdı. Öğrenciler, protestolara katılmanın ve akademik ya da toplumsal taleplerini dile getirmenin temel hakları olduğunu belirtirken, disiplin mekanizmalarının taleplere yanıt vermek yerine baskı ve caydırıcılık aracı olarak kullanıldığı eleştirileri gündeme geliyor.

Soruşturmaların kapsamı genişletildi

Daha önce ağırlıklı olarak Ocak ayındaki öğrenci eylemlerine katılanları hedef alan disiplin süreçlerinin, son dönemde Mart ayında düzenlenen protestolara katılan öğrencilere de uzandığı bildirildi.

Son günlerde çok sayıda öğrenciye gönderilen resmi çağrılarda, haklarında suçlamaların bildirilmesi, savunmalarının alınması ve disiplin dosyalarının hazırlanmasının amaçlandığı ifade edildi. Gözlemcilere göre bu gelişme, üniversite bünyesindeki idari mekanizmaların öğrenci faaliyetlerini denetlemek ve eleştirel sesleri sınırlandırmak amacıyla kullanıldığı yönündeki kaygıları artırıyor.

Üniversitelerdeki disiplin kurullarının temel görevi, belirli ihlalleri şeffaf ve adil bir şekilde incelemek olsa da, son yıllarda birçok İran üniversitesinde bu yapıların protesto eden öğrenciler üzerinde baskı kurmak için kullanıldığı yönünde eleştiriler dile getiriliyor. Eğitimden uzaklaştırma, kınama, ders seçimi kısıtlamaları ve kampüse giriş yasakları gibi yaptırımların öğrencilerin akademik yaşamı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Aynı öğrenciye birden fazla dosya

Elde edilen bilgilere göre bazı öğrenciler hakkında eş zamanlı olarak birden fazla disiplin dosyası açıldı. Bazı vakalarda tek bir öğrenci için üç ayrı soruşturma dosyasının oluşturulduğu bildirildi.

Uzmanlara göre, bir kişi hakkında çok sayıda dosya açılması savunma sürecini karmaşık hale getirirken daha ağır yaptırımların uygulanmasına da zemin hazırlayabiliyor. Bu durum öğrencilerin aynı anda birden fazla suçlama, duruşma ve idari süreçle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Eleştirmenler, öğrencilerin hukuki danışmanlığa erişim, etkili savunma hakkı ve tarafsız bir yargılama süreci konusunda yeterli güvencelere sahip olmaması halinde bu uygulamaların adil soruşturma mekanizmasından çok yıldırma ve baskı aracı niteliği taşıdığı görüşünde.

Aktif dosya sayısı 22’yi aştı

Son verilere göre üniversitede aktif disiplin dosyalarının sayısı 22’nin üzerine çıktı ve yeni soruşturmaların açılmaya devam ettiği belirtiliyor.

Gözlemciler, bu rakamın yalnızca resmi olarak açılmış dosyaları yansıttığını; sözlü uyarılar, gayriresmi görüşmeler, güvenlik birimlerinden gelen baskılar ve idari uyarılar gibi uygulamaların çoğu zaman disiplin sürecinden önce devreye sokulduğunu ifade ediyor.

Öğrencilerin protestolara katılımı nedeniyle açılan dosya sayısındaki artışın, münferit olaylardan ziyade daha geniş kapsamlı bir uygulamanın parçası olduğu değerlendirmesi yapılıyor. Bu durumun üniversite ortamını eleştirel düşünce ve sivil katılım alanı olmaktan çıkararak daha güvenlik odaklı bir yapıya dönüştürebileceği belirtiliyor.

Güvenlik kurumları ve üniversite içindeki yapılar gündemde

Yayımlanan raporlarda, üniversitedeki Besic öğrenci teşkilatı ile bazı öğretim üyelerinin disiplin süreçlerinin hızlanmasında rol oynadığı iddia edildi. Söz konusu çevrelerin öğrencilerin tespit edilmesi ve haklarında işlem başlatılması süreçlerinde etkili olduğu öne sürülüyor.

Ayrıca bazı kaynaklar, güvenlik kurumları, üniversite güvenlik birimleri ve ilgili idari makamların da soruşturma süreçlerinde iş birliği yaptığını iddia ediyor. Bu iddiaların doğrulanması halinde, öğrenci protestolarına yönelik işlemlerin üniversite sınırlarını aşarak dış güvenlik kurumlarının da müdahil olduğu bir boyuta ulaştığı değerlendiriliyor.

Üniversite ortamında baskı tartışmaları

Hacı Nasreddin Tusi Üniversitesi’nde disiplin soruşturmalarının artması, öğrenci taleplerinin diyalog yoluyla ele alınması yerine disiplin ve güvenlik eksenli yöntemlerin tercih edildiği yönündeki eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar, öğrencilerin akademik, ekonomik ve toplumsal taleplerini dile getirmeleri nedeniyle soruşturmalara maruz kalmasının üniversitelerin bağımsız ve özgür tartışma ortamı olma niteliğini zedeleyebileceğini belirtiyor. Üniversite yönetiminden ise söz konusu işlemlerin hukuki dayanakları, soruşturma süreçlerinin işleyişi ve öğrencilerin savunma haklarının nasıl güvence altına alındığı konusunda açıklama yapılması bekleniyor.