BAHARİN LEHİB

Afganistan - Afganistan'da çocuk yaşta evlendirilmeler tartışması yalnızca evlilik yaşıyla sınırlı değil; eğitimden kopma, ekonomik bağımlılık, yaşam fırsatlarının kısıtlanması ve kız çocuklarının aile ve toplum içinde daha kırılgan hale gelmesi gibi sorunlarla da yakından bağlantılıdır. Böylelikle küçük yaşlarda evlendirilen birçok kız çocuğu, üstlenmeye hazır olmadığı sorumlulukları taşımak zorunda kalıyorlar.

Son yıllarda Afganistan'da kız çocuklarının hukuki ve toplumsal durumuna ilişkin endişeler artıyor. Sivil toplum aktivistleri ve kadın hakları savunucuları, çocukların hukuki statüsünü zayıflatan her adımın etkilerinin gelecek nesillere de yansıyabileceği ve mahrumiyet döngüsünü daha da derinleştirebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

‘Çocuk yaşta evlendirilmeleri meşrulaştırmak istiyorlar’

Taliban, kadın düşmanı yaklaşımını bir kez daha dünya kamuoyuna ve Afganistan halkına göstererek “Eşlerin Ayrılması Yönetmeliği” adı altında yeni bir düzenleme yayımladı. İnsan hakları aktivistlerine göre bu düzenleme çocuk evlendirilmelerini yasallaştırıyor. Kadınlar ise bu düzenlemeye karşı seslerini yükselterek, bu adımı kadınlara ve çocuklara karşı işlenmiş bir suç olarak nitelendiriyor.

Afganistanlı kadın hakları aktivisti ve psikolog Yelda Ahmed, düzenlemeyi “kadınlara ve kız çocuklarına yönelik suç” olarak değerlendirdi.

Yelda Ahmed, “Taliban ‘Eşlerin Ayrılması Yönetmeliği’ adı altında 31 maddelik bir yasa yayımladı. Bu yasa, kadın düşmanı politikaların devamından başka bir şey değildir. Taliban bu yasayı yayımlayarak Orta Çağ'a ait düşünce yapısını bir kez daha gözler önüne sermiştir. Yasada kadınlara karşı yer alan diğer saçmalıkların yanı sıra çocuk yaşta evlilik de özellikle öne çıkarılmıştır. Bu kez talihsiz Afgan kadınlarının yanında masum çocuklar da bu grubun baskıcı düşüncelerinin ve saçma uygulamalarının kurbanı olmuştur” dedi.

Yelda Ahmed baskının artmasıyla direnişin de artacağına vurgu yaparak, şöyle konuştu:

“Ancak gerek Afganistan'da gerekse diğer ülkelerdeki deneyimler göstermiştir ki, baskı, zulüm ve adaletsizlik ne kadar artarsa, buna karşı direniş de o kadar büyür. Ben Afganistan'ın kadınlarının ve erkeklerinin bu yasanın uygulanmasına izin vermeyeceğine, özellikle de konu çocuklar olduğunda, bu düzenlemenin hayata geçirilmesini engelleyeceklerine inanıyorum.”