‘Nükleer risk artıyor, silahlanma yarışı yeniden hızlanabilir’
Dünya genelinde nükleer başlık sayısı hafif düşse de nükleer risk ve tehlike artıyor. Uzmanlar, silah kontrol mekanizmalarının zayıflaması ve büyük güçler arasındaki rekabetin küresel güvenliği tehdit ettiğini vurguluyor.
Haber Merkezi- Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), yayımladığı son değerlendirmede dünya genelinde nükleer riskin arttığına dikkat çekti. Nükleer silah stoklarında son yıllarda sınırlı bir düşüş yaşansa da uzmanlar bu eğilimin kalıcı olmayabileceği ve küresel güvenlik açısından risklerin giderek derinleştiği uyarısında bulunuyor.
SIPRI'nin yıllık değerlendirmesine göre, nükleer silaha sahip ülkelerin elinde toplam yaklaşık 12 bin 187 nükleer başlık bulunuyor ve bunların yaklaşık 9 bin 745'i ise gerektiğinde kullanılmak üzere askeri stoklarda tutuluyor. Toplam başlık sayısında geçen yıla kıyasla hafif bir düşüş yaşansa da uzmanlar bunun yanıltıcı olabileceğini düşünüyor.
‘Risk düzeyi artıyor’
SIPRI Direktörü Karim Haggag, nükleer silah sayısındaki düşüşe rağmen risk seviyesinin yükseldiğini vurguluyor ve "En endişe verici haber, nükleer silahların sayısı azalmasına rağmen nükleer tehlike ve risk düzeyinin artıyor olmasıdır" diyor.
Enstitü, önümüzdeki yıllarda mevcut eğilimin tersine dönebileceğini ve toplam nükleer başlık sayısının yeniden yükselişe geçebileceğini öngörüyor. Raporlar da bu ihtimali güçlü kılıyor. Rapora göre bunun nedeni eski silahların imha edilme hızının yavaşlaması ve yeni nesil nükleer silahların daha hızlı biçimde devreye alınması.
Küresel güvenlik tehdit altında
Raporda ayrıca stratejik silahların kontrolüne ilişkin uluslararası mekanizmaların zayıfladığına da değiniliyor. Özellikle nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik anlaşmaların aşınması ve nükleer güçler arasındaki jeopolitik rekabetin derinleşmesi, küresel güvenlik açısından yeni riskler yaratıyor.
Dikkat çekilen bir diğer gelişme ise nükleer silahların depolardan çıkarılarak operasyonel sistemlere yerleştirilmesi. Karim Haggag, nükleer silaha sahip devletlerin artık daha fazla sayıda başlığı füze ve diğer taşıyıcı sistemlere konuşlandırdığını belirterek, "Konuşlandırılmış nükleer silahların sayısında artış görüyoruz" diye belirtiyor.
ABD ve Rusya başı çekiyor
Öte yandan rapora göre dünya üzerindeki nükleer cephaneliğin yaklaşık yüzde 83'ü iki ülkenin elinde bulunuyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya, her biri 5 binden fazla nükleer başlığa sahip olarak küresel nükleer kapasitenin büyük bölümünü kontrol etmeye devam ediyor.