Haber Merkezi- İran'ın en önemli doğal yaşam alanlarından biri olan Zagros ormanlarında çıkan geniş çaplı yangınlar, aradan geçen günlere rağmen tamamen söndürülemedi. 22 Haziran'da başlayan yangınlar, 26 Haziran itibarıyla bazı noktalarda etkisini sürdürürken, alevlerin onlarca kilometrelik alana yayıldığı bildiriliyor.

Yangının, Cehre ve Balade bölgesindeki Bekek yöresinde bulunan meşe ormanları ve meralarda başladığı belirtildi. Kuvvetli rüzgâr, kuruyan bitki örtüsü ve dağlık arazinin zorlu yapısı, söndürme çalışmalarını güçleştirirken yangının kısa sürede geniş bir alana yayılmasına neden oldu.

 

Gönüllüler ön saflarda mücadele ediyor

Yangının ilk günlerinden itibaren çevre gönüllüleri, yerel halk, itfaiye ekipleri ve kurtarma görevlileri bölgeye sevk edildi. Helikopterler de personel taşınması ve destek faaliyetlerinde kullanıldı. Ancak engebeli arazi ve yangının farklı noktalarda devam etmesi nedeniyle müdahalelerin istenilen hızda ilerlemediği ifade ediliyor.

Sahadaki gönüllülerin çoğu, kürek ve ağaç dalları gibi basit ekipmanlarla alevlere müdahale etmeye çalışıyor. Bu durum hem can güvenliği açısından risk oluşturuyor hem de orman yangınlarına karşı yeterli hazırlığın bulunmadığı yönündeki eleştirileri yeniden gündeme getiriyor.

 

‘Yangınlar artık olağan hale geldi’

Çevre araştırmacısı ve aktivist Azam Behrami, Zagros'taki yangınların artık istisnai olaylar olmaktan çıktığını belirterek, bölgenin Ortadoğu'nun sürekli yangın riski taşıyan alanlarından biri haline geldiğini ifade etti. Azam Behrami'nin paylaştığı verilere göre, son 20 yılda İran'da her yıl ortalama 20 ila 25 bin hektar orman ve mera yangınlardan zarar görüyor. Bu kayıpların önemli bölümü ise ülke ormanlarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturan Zagros kuşağında yaşanıyor.

Uzmanlara göre Zagros ormanları yalnızca meşe ağaçlarından ibaret değil; bölge su kaynaklarının korunması, toprağın verimliliği, biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi ve milyonlarca kişinin geçim kaynakları açısından kritik öneme sahip.

 

Yapısal eksiklikler öne çıkıyor

Çevre uzmanları, ülkedeki orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu belirtiyor. Buna karşın yangınlara müdahalede kullanılan hava filosunun yetersizliği, özel yangın söndürme helikopterlerinin bulunmaması, dağlık alanlara uygun ekipman eksikliği ve müdahaledeki gecikmeler her yıl benzer sorunların yaşanmasına neden oluyor.

Birçok ülkede erken uyarı sistemleri, uydu görüntüleri, insansız hava araçları ve özel hava filolarıyla yangınlara büyümeden müdahale edilirken, Zagros'ta çalışmaların çoğu yangın genişledikten sonra başlıyor.

 

Ekolojik kayıp büyüyor

Uzmanlar, yangınların yalnızca ağaçları yok etmediğini; toprağın verimliliğini azalttığını, su tutma kapasitesini düşürdüğünü, yaban hayatını tehdit ettiğini ve sel riskini artırdığını belirtiyor. Yenilenmesi onlarca yıl süren meşe ormanlarının her büyük yangında geri dönüşü zor zararlar gördüğü ifade ediliyor.

Uzmanlar, iklim koşullarının yangın riskini artırdığına dikkat çekerken, kalıcı çözümün yalnızca yangın çıktıktan sonra müdahale etmek değil; önleyici planlamaların yapılması, riskli alanların düzenli temizlenmesi, yerel halkın eğitilmesi ve hassas bölgelere yeterli ekipman ile profesyonel ekiplerin konuşlandırılması olduğunu vurguluyor.